Projekte‎ > ‎

Teknologjia e ADN-se ndihmëse në evidentimin e patologjive dhe si ajo mund të përdoret në terapinë e gjeneve

Titutlli projektit: "Teknologjia e ADN-se ndihmëse në evidentimin e patologjive dhe si ajo mund të përdoret në terapinë e gjeneve" 

 

- Kohezgjatja 1 muaj

- Financuesi/t (FSHN)

 

Realizuar:  10.05.2019

 

Pershkrimi i shkurter i projektit (jo me shume se 500 fjale, ku te jepen qellimi dhe objektivat, etj)

 

Qellimi ishte njohja e studenteve me te rejat me te fundit ne kete fushe dhe pergatitja e tyre per te bere prezantime shkencore.

Bioteknologjia është fushe e biologjisë së aplikuar që përfshin përdorimin e organizmave të gjallë dhe bioproceseve në inxhinieriteknologjimjekësi dhe fusha të tjera që kërkojnë bioprodukte.

Termi përfshin inxhinierinë gjenetike sikurse edhe teknologjitë e kulturave te indeve e qelizave. Koncepti përmbledh një rang te gjere procedurash për modifikimin e organizmave te gjalle sipas qëllimeve njerëzore duke filluar që nga zbutja e kafshëve, kultivimi i bimëve, dhe "përmirësimet" e tyre nëpërmjet programeve te shartimit që përdorin zgjedhjen artificiale dhe hibridizimin.

Konventa Nacionale e Diversitetit Biologjik e përkufizon bioteknologjinë si : Çdo aplikim teknologjik që përdor sisteme biologjike, organizma te gjalla, ose derivate te tyre, për te bere ose modifikuar produkte ose procese për përdorim specifik.

Bioteknologjia përdor arritjet e biologjisë molekulare dhe përdor një shumëllojshmëri të teknikave, duke përfshirë teknologjinë e ADN rekombinante (teknika izolimin e ADN, prerje e saktë të segmenteve të ADN-së, transferimin e plasmideve të klonuar), teknikat kultura e indeve dhe kultura e qelizave në një shkallë të madhe, PCR, etj).

Ajo ka aplikime të shumta në shkencat e shëndetit, mjedisit (p.sh. përdorimi i menaxhimit të mbeturinave) në Gjeorgji, në bujqësi dhe industri.

Shumë sëmundje janë të lidhura vetëm me një fraksion të ADN-së, një gjen që sillet në mënyrë anormale (Fibroza cistike, Sëmundja e Huntingtonit, Anemia me qeliza ne formë drapëri).

Për këtë arsye gjatë fundit të viteve ’80 kërkuesit shkencorë të fushave biomjekësore shtruan pyetjen nëse ishte e mundur apo jo zëvendësimi i materialit gjenetik të dëmtuar me atë të shëndetshëm. Kjo, me qëllim parandalimin, ngadalësimin apo kurimin e plotë të sëmundjeve të caktuara, pra që kanë një substrat gjenetik.

Terapia gjenike, është ende një sektor i pazbuluar i Mjekësisë. Për të mësuar më shumë mbi terapinë gjenike, mbi aplikueshmërinë dhe më e rëndësishmja mbi efektshmërinë e saj, janë në zhvillim e sipër shumë studime.

Terapia gjenike, mund potencialisht të kurojë shumë sëmundje; sëmundje të trashëgueshme, sëmundje kardiovaskulare, sëmundje neurodegjenerative dhe disa tipe tumoresh.

Por, si mund të modifikohet apo të zëvendësohet një pjesë e materialit tonë gjenetik?

Dihet se materiali gjenetik është kontrollori i aktivitetit të qelizës. Ne, për shembull, kemi zbuluar se një gjen sillet në mënyrë anormale sepse prodhon një proteinë jo-aktive ose të dëmshme për organizmin.

Kur jemi në gjendje të izolojmë gjenin e shëndetshëm, pra si-vëllain e të dëmtuarit, mund të fusim në qelizat e organizmit të sëmure, që janë edhe vet të sëmura. Këtë, pra futjen e materialit të “ri” gjenetik brenda një qelize e bëjmë me anë të një vektori.

Vektori mund të jetë vektor viral ose jo viral.

Vektorët jo viralë prodhohen më thjeshtë, dhe kanë më pak mundësi refuzimi nga ana e qelizave të sëmura.  Vektorët viralë janë më efiçientë në transmetimin e materialit gjenetik për tek qelizat e sëmura, sepse shfrytëzojnë karaktaristika specifike të viruseve.

Bioteknologjia nuk limitohet në aplikime mjekësore/shëndeti (ndryshe nga inxhinieria biomjekësore, te cilat përfshijnë shume (bioteknologji). Megjithëse nuk mendohet shpesh si bioteknologji, agrikultura qartësisht nxë në përkufizimin e "përdorimi i sistemit bioteknologjik për te bere produkte" te tilla që kultivimi i bimëve mund te shihet si ndërmarrja me e herët e bioteknologjisë.

 

Programi 

Datë 10.05.2019, salla “Këshilli Profesorëve”, ora 10.00

10.00-10.30 :Prof.As. Anila Mitre - Referimi kryesor me teme: Evolucioni i ADN-se ne vite.

10.30 – 13.00: Studentët e vitit I-rë Master “Biologji Molekulare”:


-Kariotipi dhe kariotipi molekular

-Hibridizimi fluoreshent FISH

-Amniocenteza 

-Non invaziv prenatal test NIPT

-Sekuencimi

-Testet e bazuara tek sekuencat perseritese minisatelitore

-Testimi molekular i SST

-Newborn screening test

- Hemoglobinopatite

- Fibroza cistike

- Semundjet e lidhura me X.